TTK Amasra ocağındaki yangın altı gündür söndürülemiyor; galeri barajlanarak kapatılıyor. Aynı ocakta 2022'de 43 işçi ölmüştü. Mekânsal risk analizi, tehlikenin ocakta bitmediğini gösteriyor: en riskli alanlar Amasra'nın kendisi.
Bartın'ın Amasra ilçesinde, Türkiye Taşkömürü Kurumu'na bağlı ocağın eksi 270 ile eksi 370 kotları arasındaki mekanize ayakta 5 Haziran 2026'da çıkan yangın, tahlisiye ekiplerinin tüm müdahalelerine rağmen söndürülemedi. TTK, 6 numaralı üretim galerisini barajlarla kapatarak yangının oksijenle bağını kesme kararı aldı; üretim durdu, baca ağzından TIR'larla izolasyon malzemesi indirildi. Can kaybı yok — ama yangın sönmedi, gömüldü. Aynı müessesede 14 Ekim 2022'de eksi 300/350 kotlarındaki grizu patlamasında 43 madenci ölmüş, o ocak da söndürülemeyip barajlanmıştı. Dört yıl arayla aynı damar, aynı kurum, aynı çözümsüzlük.
Ocak merkezli 10 kilometrelik alanda 2.024 hücrelik (250 m) mekânsal risk analizi yaptık. Model iki katmandan oluşuyor: yeraltı bileşeni (metan-derinlik ilişkisi, yangın/patlama geçmişi, havalandırma, tasman) ve yüzey bileşeni (yerleşim yakınlığı, orman, hidroloji, kıyı). Haritadaki kırmızı noktalar en yüksek riskli 120 hücre; halkalar, barajlanan kotların derinlikle ölçeklenen yüzey etki alanları.
Sonuç çarpıcı: en riskli 12 hücrenin tamamı ocağın 1 kilometre yakınında ve Amasra yerleşim dokusuyla çakışıyor. Sınıf dağılımı kademeli değil, ani — 1.753 hücre çok düşük, 12 hücre çok yüksek, arada neredeyse hiçbir şey yok. Risk, kasabanın üstüne dar ve keskin bir koni gibi oturuyor: barajlanan galerilerin tasman (yüzey çökmesi) ve gaz sızıntısı izleme alanı, çarşının ve evlerin altından geçiyor.
İSİG Meclisi'nin Mart 2026 raporuna göre 2013–2025 arasında maden işkolunda en az 1.267 işçi öldü. Ölümlerin 682'si linyit/taşkömürü ocaklarında; yaklaşık yüzde 70'i göçük-ezilme ve zehirlenme-boğulma kaynaklı. En kritik veri örgütlülük: ölenlerin yüzde 68,2'si sendikasızdı. Bartın, taşkömürü ölümlerinin yoğunlaştığı iller arasında. Rapor, 1980 sonrası özelleştirme, taşeron ve rödovans düzeninin madenciliği "agresif ve talancı" bir birikim stratejisine çevirdiğini; Soma, Ermenek, Amasra ve İliç'in bu rejimin dönüm noktaları olduğunu kaydediyor.
Metan riski derinlikle ölçeklenir; 2022 ve 2026 olaylarının aynı kot aralığında (−270/−370) yoğunlaşması rastlantı değil, jeolojik riskle üretim planlamasının çakışmasıdır. Gaz ölçümleri ve havalandırma debileri kamuya kapalı olduğundan bağımsız doğrulama imkânsız — model temsili veriyle kuruldu ve buna rağmen riskin yerleşimle çakıştığını gösteriyor; gerçek veriyle tablo büyük olasılıkla daha ağırdır.
Yaşam hakkı önleyici yükümlülük doğurur (AİHM, Öneryıldız/Türkiye). 43 kişinin öldüğü ocakta dört yıl sonra kontrol edilemeyen yangın, riskin "öngörülemez" olmadığının kanıtıdır. Harita bu öngörülebilirliği belgeliyor: çok yüksek riskli hücrelerde kimlerin yaşadığı, tasman izlemesi yapılıp yapılmadığı artık hukuki sorudur. Davanın üst yönetime ve politika sorumluluğuna uzanmaması, etkili soruşturma hakkını zedeliyor.
Barajlanan kömür yangını yıllarca için için yanar; CO/CH₄ salımı ve tasman riski sürer. Kıyı bileşeninin AOI genelinde yüksek çıkması (0,75), olası pasa/drenaj etkisinin Karadeniz kıyı şeridine ve Amasra'nın turizm-balıkçılık ekonomisine değdiğini gösteriyor. Orman kesişimli hücreler asit maden drenajı için öncelikli izleme noktalarıdır.
%68,2 sendikasızlık tablonun anahtarıdır: ölüm örgütsüzlükle doğru orantılı. Haritanın merkezindeki kırmızı koni, üretim baskısının coğrafyaya çevrilmiş hâlidir; rejim değişmeden harita yalnızca bir sonraki felaketin yerini önceden söyler. Talep: rödovans ve taşeronun yasaklanması, işçi denetiminde kamusal işletme.
Yerleşim skoru 0,9 üstü hücreler, felaketin yükünü taşıyacak hanelerin haritasıdır — Amasra'da bakım, yas ve dava takibi emeği büyük ölçüde kadınların omzundadır; Soma'dan Amasra'ya adalet mücadelesini taşıyanlar da onlardır.
2026 yangını tek bir ajans geçişinin kopyalarıyla haberleşti; "can kaybı yok" çerçevesi yapısal soruyu örttü. Bu dosyanın her kırmızı hücresi bir haber sorusudur: orada kim oturuyor, ölçüm yapılıyor mu, veriler neden kapalı?
Galeri kapandığında yangın gündemden düşecek; kömür duvarın arkasında yanmaya devam edecek. Türkiye madenciliğinin asıl yangını da budur: her felaketten sonra kurulan hukuki ve siyasi barajlar sorumluluğun oksijenini keser — bir sonraki patlamaya kadar. 1.267 isim bu düzenin istatistiği değil, iddianamesidir.